WIJ WETEN DINGEN. AND IT’S BIG

Ik had vriendinnetje Batul al een tijdje niet gezien dus prikten we een seminardate (is dat een woord?) in posh en schattig Breukelen. In het kader van gezelligheid mixen met nuttige dingen in het leven, ja toch. In de auto richting Utrecht ging het bijpraatproces vrij rap van start. Batul die als coach een NLP-opleiding volgt, vertelde over haar kijk op persoonlijk leiderschap en spiritualiteit. Ik kon daar soepel op inhaken omdat een van mijn nieuwste opdrachtgevers aan het hoofd staat van een spirituele coachingsacademy in Bussum. Batul en ik. Onderweg naar Breukelen. Onze ervaringen, onze visie op persoonlijk en intuïtief leiderschap schoven we soepel in elkaar tijdens die bewuste autorit. We viben goed op het onderwerp heet dat in jargon.

Zo kon ik weer helemaal los op mijn stokpaardje ‘leiders en hun (machts)positie’. Leiders die oog verliezen voor hun omgeving en stekelblind worden. Als een soort Stevie Wonder maar dan zonder al het talent en de begaafdheid om mensen te verbinden en te raken zoals good ol Stevie al decennialang wél kan. Hey directeur, waarom verlies jij je medemenselijkheid eigenlijk net zo gemakkelijk als haaruitval zodra je een paar nullen extra op je bankrekening kan bijschrijven? Nou? Te vergelijken met een M&M-unit die van je ijsje afvalt en daar dan superonverschillig over zijn. Hellooo, die M&M is mooi wel de smaakmaker van het verder superrandom ijsje. Zonder werknemers geen bedrijf en zonder geïnspireerde collega’s kun je je firma net zo goed het raam uit knallen. Equal leadership zou goed zijn voor al die ego’s. Maak je werknemers gelijkwaardig en laat ze delen in de koers die je vaart. Maar goed. De achteloosheid bij die hooggeplaatste peoples die alleen nog maar opgewonden raken van winstmaximalisatie. De armoede.

En toen waren we in Breukelen. Op Neyenrode Business University. Om het seminar Samenwerken en Leiderschap bij te wonen plus de plechtige oratie van prof. dr. Jaap Schaveling ‘Transcend, Include and Be Curious’. Bijna vier uur lang kregen we minicolleges van knappe koppen uit het bedrijfsleven, uit de lokale politiek, van een organisatietrainer, een VU-hoogleraar, een assistent professor en van de prof. dr. himself. Allemaal vertelden ze intrigerende stories over persoonlijk leiderschap. Dat het om maximale inzet van impact moet gaan en níet over winst. Over het limpische systeem en de neocortex; dat superfascinerende deel van je hersenspan dat over je zintuigelijke waarneming gaat, je bewuste handelingen regelt, het breindeel dat gaat over redeneren en taal. Pretty much de dingen die je nodig hebt als leider, als mens om onder andere weloverwogen beslissingen te maken. Over tribes, je clan, je followers en dat je je tribe nooit groter dan 150 man moet maken om het overzicht en connectie te kunnen houden. Over organisaties die moeite hebben om werknemers aan zich te binden in de bedrijfsvisie, omdat ze te groot worden, omdat ze de context waarin de organisatie opereert totaal uit het oog hebben verloren. Omdat leiders niet meer alligned zijn met de mensen die voor ze werken. Systemen optimaliseren is prachtig maar dat betekent nog niet dat daarmee de wijsheid in de organisatie komt.

Meanwhile hebben Batul en ik elkaar wel een stuk of twintig keer aangekeken tijdens die vier uurdurende sessie. Steeds maar naar elkaar zitten winken en zitten glimlachen, echt superbijdehand. Maar met reden. Want we hadden dit hele seminar over kunnen nemen. Hands down. De overlap met waar wij het over hadden in de auto was namelijk ridiculously insane. En mooi, dat ook. Want kennis opslurpen doet iets met je. Je hoort nieuwe dingen. Maar ook de same old same old-dingen als bevestiging dat het wel goed zit met die bovenkamer van ons. Álles wat wij hadden gedeeld in de auto van Den Haag naar Breukelen werd hier herhaald. Inderdaad. Onze neocortex doet wat het moet doen: gezond verstand en redeneren over wat intuïtief juist is, zit nog precies waar het moet zitten. Overall conclusie: Onze gedachten maken onderdeel uit van een veel grotere beweging als het gaat om leiderschap. En Batul en ik snappen dit mensen, wij snappen dit. Dus, beste lui: voor al jullie persoonlijk leiderschapsvragen kunt u in het vervolg terecht bij Kazmi&Maramis.

Had ik al gezegd dat het een supermooie zonnige dag was in Breukelen?

Het Aapje Draait Door

Woah. De Wereld Draait Door bestaat 10 jaar. Tien jaar televisie-opvoeding van het rappe soort. Snappy nieuwshapjes en interviews. Het geflirt van Van Nieuwkerk met zijn (tafel)gasten. Onze anchorman die met Nederlandse A-klasse volzinnen telkens raak schiet. Cupidopijlen als talige voltreffer.

DWDD, het programma waar pukkelige provinciale bandjes in 60 seconden gitaren en antieke Hammonds stukrammen. En daarna beroemd worden omdat ze de beste 60 seconden van hun leven hebben gegeven. DWDD, de televisiedorpspomp waar iedereen omheen wil staan. Zo. Tot zover de ode.

In de Volkskrant van afgelopen weekend stond namelijk een vrij intens artikel over dit übersuccesvolle tv-programma. Over Dieuwke Wynia, de ladyboss hoofdredacteur. Ze wordt neergezet als snoeiharde dictator die er op los sweept. Met sidderende redactieslaafjes die als robots het strakke programmaformat steeds opnieuw uitvinden, vullen, en afwerken. Elke dag weer, al tien jaar lang. Dus nasty bitchen helpt blijkbaar. Net als in Noord-Korea. Nope. Is inderdaad geen compliment.

Maar goed. DWDD spekt de kas. Niet alleen van Matthijs en La Wynia zelf, ook die van de Publieke Omroep. De kijkcijfercontainer puilt uit van de duizelingwekkende DWDD-pieken. Zelfs toen het programma van net en tijdstip verschoof. Het is duidelijk. DWDD is een vette stayer. Met La Wynia die achter de schermen haar redactie naar het dagelijkse tv-hoogtepunt brult en tiert.

Maar de vraag is: wat is de houdbaarheidsdatum van dit type leiderschap? Want daar heb ik het over. Veel leiders delen hetzelfde DNA-profiel: grillig, driftig, geniaal, slim. Een killercocktail is het. Exclusief geconsumeerd door leaders of the world. Driftkop Steve Jobs was er eentje van. Madonna is geen wereldleider maar wel hoofd van een miljoenenimperium. Met 100 procent divagedrag. In dat rijtje past ook La Wynia. En ja allemaal succesvol dus. Maar wat nou als ik Martin Luther King, Ghandi en moeder Teresa even plug hier? Ook geslaagde grootheden, maar met het verschil dat zij patent hadden op een empathisch gouden randje. Het kan hoor. Liefdevol Leidinggeven zonder dat het wee wordt.

Het Apple-imperium is inderdaad niet gebouwd op zoetsappig leiderschap. Elke dag een aai en kusje op de hoodies van de werknerds daar was ook raar geweest. Denk ik. Maar Luther King, Teresa en Ghandi waren naast liefdevol ook gewoon stoere leiders met guts en glory. Het kan hoor. Op z’n minst vind ik dat elke leider het woord vertrouwen in zijn of haar Rolex én geweten zou moeten tatoeëren. Ik vind het krachtig als een leidinggevende richting geeft (conform de doelstelling van de afdeling of organisatie). Maar vooral dat The Boss daarnaast het vertrouwen heeft dat jij dé dude of dudette bent die het klusje klaart. Voor de volle 100%. Dan hoef je niet als IJzeren Henkie over je gevolg te walsen, uit angst dat ze uit de pas lopen.

Wynia zit 24/7 op haar redactie omdat ze haar roedel niet vertrouwt. Continue op de uitkijkpost met een ijzeren haak verstopt in haar mantelpakje. Klaar om de rugbytackle uit te delen. Lijkt me doodvermoeiend. Bovendien vind ik die constante controle op personeel een directe belediging op hun kundigheid. Laat ze lekker hun ding doen. Eigenlijk is het ronduit genânt als leidinggevenden stampvoetend een poging doen om als Kapitein Haak en Catwoman hun medewerkers te imponeren. Ga eens weg joh met je hysterie.

Beter bijt een baas de maandagspits af met een bevlogen hartstochtelijke storytellingachtige anekdote. Met een vette vleug vertrouwen. Zo’n verhaal waar elke werknemer spontaan een Pinterest-inspiratietegel van bakt. Iedereen weer begeisterd en zin om aan de slag te gaan. Zo verdien je als leidinggevende ook ontzag, sympathie en bewondering van medewerkers.

Leiderschap met stijl, swag en flair. En met veel vertrouwen. Het is geen utopie. Het vergt lef. Maja, zelfs de beste leiders hebben dit soms gewoon niet. Tuurlijk, de ideale leider bestaat niet. Maar empatisch leiderschap wél. Ik haat die cheesy tegeltjeswijsheden eigenlijk. Maar Treat others like you want to be treated yourself  zou Wynia sieren. En al die andere koekenbakkers die in hun ivoren skybox meedogenloos zitten te delegeren. Kunnen ze binnenkort hun Kapitein Haak en Catwomanpakjes ten minste aantrekken waarvoor ze bedoeld zijn: Halloween.